Waarom staan die stenen daar?

Opeens was de liedtekst van Hanna Lam en Wim ter Burg terug als herinnering. Een pabo-tik, maar dieper: een jeugd met rijke symbolische Christelijke liederen, verhalen. Retorisch zongen wij: 'Waarom staan die stenen daar? - Zomaar in het land.

Kort het verhaal en de achtergrond (Jozua 3 en 4)

Wanneer het volk Israël onder leiding van Jozua het Beloofde Land binnentrekt, moeten ze de rivier de Jordaan oversteken. Dat gebeurt op een wonderlijke manier: zodra de priesters met de ark (de Ark van het Verbond) het water ingaan, stopt de rivier met stromen en ontstaat er een droge doorgang — vergelijkbaar met de doortocht door de Rode Zee onder Mozes.

Na de oversteek geeft God aan Jozua de opdracht om twaalf stenen uit de rivierbedding te halen — één voor elke stam van Israël. Deze stenen worden neergezet als een gedenkteken op de plek waar ze hun eerste kamp opslaan, bij Gilgal.

2026: Stenen of kristallen en de bijbel

Ik kom vaker mensen tegen die in hangers of gewoon in de broekzak stenen meedragen. Maar ik mag geen stenen zeggen, het zijn kristallen. En ook ik doe mee. Ik draag meestal bergkristal in mijn nabijheid. Gekregen. En dankbaar in ontvangst genomen. Helpt het? Dat is een Nederlandse vraag. Merk ik er iets van? Ook zo'n eentje.

Eerlijk: ja, ik neem een sensatie waar die mogelijk (?) een fijngevoelige kant van mij wakker maakt. Of geheel nuchter en praktisch: als horecaman móet je wel bewust zijn van sfeer, energie en ambiance. Dus: ja, in mijn horecatijd heb ik een fijngevoeligheid ontwikkeld die de aanwezigheid van stenen kristallen opmerkt. Weer praktisch c.q. nuchter: het is ook een bewustzijnsoefening, want (immers) als je een harde rijstkorrel tussen je vingers beweegt, deze bewust voelt of ervaart en daarna is je broekzak stopt weet je lichaam (?) ook dat die in je zak zit. Terwijl dat niet hoeft of kan.
Bergkristal is voor mij een zuiverend mineraal waarvan een zelfvertrouwen uit gaat, het stimuleert een kracht in communicatie en houding. Weer praktisch: het helpt mij eerder 'tot tien tellen'. And believe me, dat is erg prettig. Dus: waarom staan die stenen daar? Heeft de bijbel eigenlijk al iets gezegd over de betekenis van stenen als krachtvoorwerpen? Ik probeer iets wat nieuw voor mij is te staven. Dus een veilige duik in symboliek, of magisch realisme waarmee we in onze maatschappij kinderen graag mee opzadelen.

Voorbeelden van stenen (kristallen) in de bijbel

Er zijn talloze voorbeelden van stenen als symbool met betekenis in de Bijbel. De stenen zijn geen decor, maar dragers van verbond, herinnering, openbaring en oordeel. Ze markeren momenten waarop het goddelijke het menselijke raakt en blijft. Voorbeelden:

1. Steen als bron van leven en voorziening

Water uit de rots

• Exodus 17:1–7 (Horeb)

• Numeri 20:2–13 (Meriba)

De rots wordt geslagen en geeft water aan het volk.

→ Steen is hier geen dood materiaal, maar verborgen leven.

In latere theologie (1 Kor. 10:4) wordt de rots zelfs expliciet met Christus verbonden.

2. Steen als drager van wet, waarheid en verbond

De stenen tafelen

• Exodus 24–34

De Tien Woorden worden niet op perkament geschreven, maar in steen.

→ Waarheid is blijvend, niet onderhandelbaar, niet vluchtig.

Altaar van onbehouwen stenen

• Exodus 20:25

Geen bewerkte steen: het werk van God mag niet vermengd worden met menselijke macht of opsmuk.

3. Steen als herinnering en getuige

Twaalf stenen bij de Jordaan

• Jozua 4

Elke stam een steen, opgericht als gedenkteken.

→ Steen bewaart collectief geheugen: “opdat uw kinderen vragen…”

Samuel’s Eben-Haëzer

• 1 Samuël 7:12

“Tot hiertoe heeft de HEER ons geholpen.”

→ Steen als marker van doorbraak na crisis.

4. Steen als plaats van ontmoeting met God

Jakobs steen in Bethel

• Genesis 28:10–22

Jakob slaapt met zijn hoofd op een steen, droomt van de ladder, zalft de steen.

→ De steen wordt huis van God, poort tussen hemel en aarde.

Altaarstenen van de aartsvaders

• Abraham, Isaak en Jakob richten herhaaldelijk stenen altaren op.

→ Steen markeert ontmoeting, belofte, roeping.

5. Steen als identiteit en bouwmateriaal van het volk

De tempel: levende en dode stenen

• 1 Koningen 5–8

De tempel wordt uit zorgvuldig gehouwen stenen opgebouwd.

→ Orde, maat, heiligheid.

Later hernomen in:

• Psalm 118:22: “De steen die de bouwlieden verwierpen…”

• Jesaja 28:16: de kostbare hoeksteen.

6. Steen als oordeel en recht

Steniging

• Leviticus 20, Deuteronomium 17

De gemeenschap werpt stenen.

→ Niet één mens oordeelt, maar het volk draagt collectieve verantwoordelijkheid.

Jezus en de overspelige vrouw

• Johannes 8

“Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.”

→ Steen verschuift van oordeel naar ontmaskering van het hart.

7. Steen als beeld van het hart

Hart van steen vs. hart van vlees

• Ezechiël 11:19; 36:26

Een fundamenteel antropologisch beeld:

→ Steen staat voor verstarring, geslotenheid;

→ God belooft transformatie van binnenuit.

8. Steen in profetie en apocalyptiek

De steen zonder handen losgemaakt

• Daniël 2

Een steen vernietigt het wereldrijkbeeld.

→ Gods koninkrijk is niet door mensen gemaakt, maar allesomvattend.

Edelstenen in de eindtijd

• Openbaring 21

Het nieuwe Jeruzalem rust op fundamenten van edelstenen.

→ De geschiedenis eindigt niet in stof, maar in verheerlijkte materie.

9. Steen en Christus

Christus als rots en hoeksteen

• 1 Korintiërs 10:4

• 1 Petrus 2:4–8

Christus is:

• de rots waaruit leven stroomt,

• de levende steen,

• de hoeksteen waarop alles rust.

Het graf: weggerolde steen

• Mattheüs 28

De laatste steen die sluit, wordt geopend.

→ De dood kan niet definitief afsluiten.