De cyclus van het ....Noorderlicht?

Het kan maar niet op. Opniéuw Noorderlicht in de achtertuin. Ik betrap mij erop dat ik niet meer de moeite neem om naar de dijk te lopen als de Aurora weer een melding geeft op een verhoogde kans van Noorderlicht. Hoe zit dat?

Het noorderlicht (aurora borealis) is steeds vaker zichtbaar in Nederland door een combinatie van factoren die samenhangen met zonneactiviteit en de positie van de aarde. De belangrijkste reden is de toenemende zonneactiviteit, vooral tijdens periodes van verhoogde zonnecyclus. De zon volgt een cyclus van ongeveer 11 jaar, waarbij de zonneactiviteit toeneemt en afneemt. Tijdens periodes van sterke zonneactiviteit, zoals zonnevlammen en coronale massa-uitstotingen (CME’s), worden grote hoeveelheden geladen deeltjes de ruimte in gestuurd. Wanneer deze deeltjes de magnetosfeer van de aarde raken, kunnen ze het noorderlicht veroorzaken.

Normaal gesproken is het noorderlicht alleen zichtbaar op hogere breedtegraden, zoals in Scandinavië of Canada, omdat de magnetische velden van de aarde deze geladen deeltjes naar de polen sturen. Echter, bij zeer sterke zonne-uitbarstingen kunnen deze deeltjes verder naar het zuiden worden geleid, waardoor het noorderlicht soms zichtbaar wordt in gebieden zoals Nederland.

Daarnaast is er meer aandacht voor het noorderlicht in de media en op sociale media, waardoor mensen eerder geneigd zijn om naar buiten te kijken wanneer er een kans is dat het zichtbaar is. Dit vergroot het gevoel dat het fenomeen vaker voorkomt.  Kortom, de toegenomen frequentie van noorderlichtwaarnemingen in Nederland hangt samen met de huidige fase van verhoogde zonneactiviteit en gunstige omstandigheden in de atmosfeer.

Ik vroeg mij af of de toename van het noorderlicht en dus zonneactiviteit te maken met een een nieuwe tijd waar in we ons bevinden? Buren benoemen dat het aantal keer dat het te zien is nu 'wel heel vaak is.'

De toename in zonneactiviteit en daarmee samenhangend het vaker waarnemen van het noorderlicht, heeft in feite te maken met de natuurlijke zonnecyclus van ongeveer 11 jaar en is geen teken van een "nieuwe tijd" in de zin van een ongekende verandering. We bevinden ons momenteel in zonnecyclus 25, die rond 2019 begon en waarvan de activiteit naar verwachting zijn piek zal bereiken rond 2025. Dit betekent dat de zon steeds actiever zal worden, met meer zonnevlekken, zonnevlammen en coronale massa-uitstotingen, die het noorderlicht op lagere breedtegraden zoals Nederland zichtbaarder maken.

Hoewel het verleidelijk kan zijn om deze verhoogde zonneactiviteit te koppelen aan grotere kosmische of tijdperkgebonden veranderingen, is dit proces al miljoenen jaren een terugkerend fenomeen en wordt het goed begrepen door wetenschappers. Zonnecycli hebben invloed op het ruimteweer en kunnen impact hebben op satellieten, communicatie en elektriciteitsnetwerken, maar ze vallen binnen bekende wetenschappelijke patronen.

Er zijn wel theorieën in bepaalde spirituele of esoterische kringen die suggereren dat de verhoogde zonneactiviteit symbolisch zou kunnen zijn voor een nieuw tijdperk van bewustzijn of transformatie, maar deze ideeën zijn niet wetenschappelijk onderbouwd. Wat we weten is dat we simpelweg te maken hebben met een natuurlijke cyclus van de zon, waarbij periodes van verhoogde activiteit worden afgewisseld met periodes van relatieve rust.

Zonnecyclus van Schwabe

De Zonnecyclus van Schwabe is een ongeveer elfjarige cyclus waarin de zonneactiviteit, gemeten aan het aantal zonnevlekken, varieert. Die cyclus is niet vast: er zijn kortere cycli van circa 9 jaar en langere tot wel 14 jaar waargenomen. Periodes met veel zonnevlekken heten zonnemaxima, periodes met weinig activiteit zonneminima. Het laatste zonneminimum vond plaats in december 2019; daarmee ging zonnecyclus 24 over in cyclus 25, zoals vastgesteld door het SILSO Data Center van de Koninklijke Sterrenwacht van België.